Covid 19 Pandemisi ve 7242 Sayılı Kanun
KORONA VİRUS SALGINI DÖNEMİNDE 7242 SAYILI KANUN İLE HANGİ DEĞİŞİKLİKLERİ MEYDANA GELDİ?
15.04.2020 tarih ve 31100 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “7242 Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile getirilen değişiklikleri aşağıdaki yazımızda bulabilirsiniz.
I.4675 SAYILI İNFAZ HAKİMLİĞİ KANUNU
- Kanunun 2.maddesine getirilen değişiklik ile uzmanlaşma amacıyla infaza dair tüm kararları vermesi için infaz hakimlikleri yaygınlaştırılmıştır. 01.09.2020 tarihinden itibaren her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde bulundurularak belirlenen ilçelerde infaz hâkimliği kurulacaktır.
- Kanunun 4.maddesine getirilen değişiklik ile İnfaz hakimlerinin görev ve yetkileri arttırılmıştır; i) İnfaz hakimleri ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mahsup, ceza zamanaşımı ve hükümlünün ölümü hâllerinde verilecek kararlar da dahil olmak üzere hâkim veya mahkeme tarafından verilmesi gerekli kararları almak ve işleri yapmak ile yetkilendirilmiştir.ii)Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında idarece yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere ilişkin yapılan şikâyetler bakımından işlemin yapıldığı veya faaliyetin gerçekleştiği ceza infaz kurumunun bulunduğu yer infaz hâkimliği yetkili olacaktır. Yapılan değişikliklerle hükümlülerle ilgili hususlarda verilecek kararlar için infaz hakimliği sistemi daha etkili hale getirilmeye çalışılmıştır.
- Kanunun 7.maddesine getirilen değişiklik ile infaz hâkiminin kararlarına karşı şikâyetçi veya ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından, tebliğden itibaren yedi gün içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecektir. Kanunlarda infaz hâkiminin onayına tabi olduğu belirtilen hususlarda da bu hüküm uygulanır. İtiraz, infaz hakimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır. İnfaz hâkimi aynı zamanda bu mahkemenin üyesi olduğu takdirde itirazla ilgili karara katılamaz.
- Kanuna eklenen geçici 2. madde uyarınca, i) Hükümde sayılan maddeler hariç olmak üzere[1], bu maddeyi ihdas eden Kanunla, İnfaz Hâkimliği Kanunu ve Türk Ceza Kanunu ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda infaz hâkimliğinin kuruluş, görev, yetki ve işleyişine ilişkin yapılan değişiklikler veya infaz hâkimliğine yeni görevler veren düzenlemeler, 01.09.2020 tarihinden itibaren uygulanacaktır. ii)01.01.2020 tarihine kadar mevcut hükümlerin uygulanmasına devam olunur, infaz hâkimliklerine bu maddeyi ihdas eden Kanunla değişiklik yapmak suretiyle verilen görevler bakımından mahkemelerin mevcut görev ve yetkileri devam edecektir.
II.5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikler bazı suçlara yeni nitelikli haller eklenmesi ve yine bazı suçlarla ilgili yapılan yargılama sonucunda verilecek ceza miktarları sınırlarının yeniden düzenlenmesi şeklindedir. Ayrıca yargılamayı yapan mahkemeye ait bazı yetkiler infaz hakimliğine devredilmiştir.
- Kanunun 50.maddesinde yapılan değişiklik ile; kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar bakımından Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verme yetkisi hükmü veren mahkemeden alınıp infaz hakimine verilmiştir.
- Kanunun 51.maddesinde yapılan değişiklik ile hapis cezasının ertelenmesi bakımından i)Cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutulduğu zaman, koşul yerine getirilirse hükümlünün infaz kurumundan derhal salıverilmesine infaz hakimi karar verecektir. ii) Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, hakimin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.
- Kanunun 86.maddesinde yapılan değişiklik ile; i) Kasten yaralama suçunun nitelikli hâllerine “canavarca hisle kasten yaralama” eklenmiştir. ii) Bu nitelikli hâle giren yaralama suçlarında temel ceza bir kat arttırılacaktır.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile kasten yaralama suçu sonucunda vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde hâlinde verilecek cezanın üst sınırı 16 yıldan 18 yıla çıkarılmıştır.
- Kanunun 87.maddesine getirilen değişiklik ile; i) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunun cezasının alt sınırı 2 yıldan 4 yıla, üst sınırı 6 yıldan 8 yıla çıkarılmıştır. ii) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar bakımından ceza alt sınırı 1 yıldan 2 yıla çıkarılmış, ceza üst sınırı 3 yıldan 4 yıla çıkarılmıştır.
- Kanunun 220.maddesine getirilen değişiklik ile; i) Tefecilik suçunun cezasının üst sınırı 5 yıldan 6 yıla çıkarılmıştır. ii) Hapis cezası ile birlikte verilecek para cezasının da alt sınırı 500 gün karşılığı olarak belirlenmiştir. iii)Tefecilik suçunun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâli nitelikli hal olarak düzenlenmiş ve bu halde verilecek cezanın bir kat arttırılmıştır.
III.5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile ağır hasta, engelli, hamile veya lohusa olan şüpheliler hakkında tutuklama kararı yerine adli kontrol kararı verilebilecektir. Ayrıca yukarıda belirtilen durumlardan herhangi birinde olan sanık hakkında mahkumiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle ilgili olarak istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulmuş ise ilk derece mahkemesinin de adli kontrol kararı verebilmesi mümkün hale getirilmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile adlî kontrol hükümlerini isteyerek yerine getirmeyen kişi hakkında mahkumiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle ilgili olarak istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması hâlinde ilk derece mahkemesine bu halde de tutuklama kararı verebilme yetkisi tanınmıştır.
- Kanunun maddesinde yapılan bir diğer değişiklik ise istinaf kanun yolu kapalı olan hükümlerin tekerrüre esas teşkil etmeyecek olmasıdır.
IV.5275 SAYILI CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN
15.04.2020 Tarihli Kanun ile en çok değişikliğe uğrayan kanundur.
- Kanunun maddesine yapılan değişiklikle aşağıda anılan gruptaki hükümlülerin cezaları doğrudan açık cezaevinde infaz edilecektir; i) Terör suçları, örgütlü suçlar, cinsel suçlar ile ikinci defa mükerrir olanlar ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar hariç olmak üzere 3 yıl ve daha az hapis cezası bulunan hükümlüler, ii) Taksirli suçlardan dolayı 5 yıl ve daha az hapis cezası bulunan hükümlüler, iii) Adli para cezasını ödemediği için cezası hapis cezasına çevrilen hükümlüler, iv) Taahhüdü ihlal, nafakayı ödememek gibi sebeplerle tazyik hapsine tabi olanlar
- Kanunun 14/4. maddesi uyarınca terör suçları, örgütlü suçlar, kasten öldürme suçu, cinsel suçlar, uyuşturucu imalatı ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar ile diğer suçlardan 10 yıl ve daha az hapis cezası bulunan hükümlülerin açık cezaevine geçirilmesi; İdare ve Gözlem Kurulu kararı ardından infaz hakiminin de onaylaması ile mümkün olacaktır.
- Kanunun 14/5. maddesi uyarınca aşağıda sayılan hallerde açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler kapalı infaz kurumuna gönderilecektir; i) Firar edenler, haklarında başka bir suçtan dolayı tutuklama kararı verilenler, İdare ve Gözlem Kurulu tarafından hakkında karar verilmiş bulunanlar ii) Kınamadan başka bir disiplin cezası alıp da bu cezası kesinleşmiş olanlar veya asayiş ve düzenin sağlanması amacıyla disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile eylemi kurum düzeni ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlardan İdare ve Gözlem Kurulu tarafından hakkında bu yönde karar verilenler iii) İdare ve gözlem kurulunun kararı ve infaz hâkiminin onayı ile açık ceza infaz kurumu şartlarına veya çalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları saptanan hükümlüler
- Kanunun maddesinde yapılan değişiklikle hamile ve doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş olan kadınların hapis cezalarının infazı ertelenecektir. Fakat bu hüküm doğum yapan kadın hakkında her halde doğumdan itibaren 18 aylık bir erteleme kararı verileceği anlamına gelmez. Şöyle ki çocuk ölmüş veya annesinden başka birine verilmiş olursa, doğumdan itibaren iki ay geçince ceza infaz olunur.
- Kanunun maddesinde yapılan değişiklik ile Cumhuriyet Savcısının hükümlünün istemi üzerine infazın ertelenmesine karar verme yetkisinin bulunduğu haller arttırılmış ve erteleme süresi 6 aydan 1 yıla çıkarılmıştır.
- Kanunun maddesinde yapılan değişiklik uyarınca hakkında yakalama bulunan hükümlünün yakalanabilmesi için Sulh Ceza Hâkimi ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı emriyle evde, iş yerinde ve kamuya açık alanlarda arama yapılabilecektir.
- Kanunun maddesinde yapılan değişiklik ile açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında geceleyin bu kurum ve kuruluşlar tarafından barındırılmak suretiyle çalıştırılmasına olanak tanınmış ve bu şekilde çalıştırılan süre azami süre sınırına bakılmaksızın denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilecek süreye ilave edilmiştir.
- Kanunun maddesinde yapılan değişiklik ile disiplin cezalarının uygulanması açısından hükümlünün duruşma, sağlık, eğitim ve çalışma gibi nedenlerle geçici olarak kurum dışında bulunduğu yerler de kurum kavramı içerisine dahil edilmiş ve sayılan alanlarda meydana gelen aykırılıklar halinde de disiplin cezası uygulanacağı öngörülmüştür.
- Disiplin cezaları ile ilgili yapılan diğer bir değişiklik ise uygulanabilecekleri hallerin genişletilmesidir; i) Kurum idaresine bildirilen telefon numarası aracılığıyla ya da teknik müdahale ile başka bir hatta yönlendirme yapmak suretiyle görüşme hakkı olmayan kişilerle görüşen hükümlü hakkında haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama cezası uygulanacaktır. (42. madde) ii) Kuruma alkol sokan, kurumda alkol bulunduran veya kullanan hükümlü hakkında bir günden 10 güne kadar hücreye koyma cezası uygulanacaktır. (44. madde)
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile çocuk hükümlülerin hakkında uygulanabilecek disiplin cezaları bakımından; i)Onarma, tazmin etme ve eski hâle getirme cezasını gerektiren eylemler arasına “veya kendi yaşam alanının temizliğini yapmamakta ısrar etme” getirilmiştir. ii) Başkasına ait eşyaya kasten zarar vermek ve (g) bendinde sayılan materyallerin teşhir edilmesinin yanında “bulundurmak” etkinliklere katılmaktan alıkoyma disiplin cezasını gerektiren eylemler arasına eklenmiştir. iii) İznin ertelenmesi cezasına ek olarak ziyaretlerin kapalı şekilde yaptırılması ihtimali de getirilmiştir. Bu cezalar gerektiren eylemlerin kapsamı genişletilmiş; (e) bendinde sayılan materyallerin “maddi menfaat karşılığı diğer çocuklara kullandırması” ve “Kurumda güvenlik amacıyla oluşturulan teknik, mekanik veya elektronik cihaz ya da sistemleri kasten etkisiz veya çalışamaz hâle getirmek yahut amacı dışında kullanmak.” eklenmiştir. iv) Kapalı ceza infaz kurumuna iadenin kapsamına 8. fıkrada sayılan disiplin eylemlerinin ikinci veya daha fazla tekrarı hâlinde bir yıl süre ile iade edilmesi eklenmiştir. Bununla birlikte bu disiplin cezasını gerektiren eylemlere “başkasını neticesi sebebiyle ağırlaşmış şekilde yaralamak” eklenmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile disiplin soruşturmaları bakımından; i) Cezayı gerektiren eylemlerin öğrenilmesinden en geç beş gün içinde soruşturmaya başlanacağı ii) Soruşturmanın en geç on beş gün içinde tamamlanacağı ve Firar hâlinde bu sürenin hükümlünün yakalandığının öğrenildiği tarihte başlayacağına ilişkin düzenleme getirilmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklikle birlikte ödüllendirme kurumunun kapsamına; i) Çocuk hükümlüler için kurum bünyesinde gerçekleştirilen tören veya anma günü ya da doğum günlerinde çocukların ailelerinin de etkinliklere katılmasını sağlama ii) Çocuk hükümlünün yanında kalacağı bir yakınının olmaması nedeniyle kullanamadığı özel izinler yerine kurum idaresinin uygun gördüğü gün kadar eğitimevinin bulunduğu il sınırları içinde gündüzleri iznini geçirmesi ve gece eğitimevinde kalması imkânı verme, iii) Çocuk eğitimevinde kalan hükümlüye hafta sonunda bir gün, kurum idaresinin uygun gördüğü süre kadar, kurum dışına çıkmasına izin verme, iv) Çocuk eğitimevinde kalan hükümlüyü, kamu kurum ve kuruluşlarının gençlik kampı veya gençlik merkezi gibi imkânlarından yararlandırma eklenmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile hükümlünün kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılma halleri arasına “salgın hastalık” eklenmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile; i) Kapalı cezaevindeki hükümlüler dini bayramlarda, yılbaşında, doğum gününde ve genel zamanda 2 ayda bir cezaevi için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahip olmuştur. ii) Çocuk ve 65 yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlüler, idare ve gözlem kurulu tarafından alınacak karar doğrultusunda belirtilen zaman dilimi dışında da hediye kabul edilebilecektir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile; i) Mazeret izni kullanmak isteyen hükümlülerin iyi hâlle geçirmiş olacakları süre olan 1/5 oranı 1/10’a düşürülmüştür. ii) Hükümlülerin ana, baba, eş, kardeşinin hastalığı nedeniyle verilebilecek ziyaret izninin sayısı 1’den 2’ye çıkarılmıştır.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile açık ceza infaz kurumlarında bulunanlarla kapalı ceza infaz kurumunda olup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazananların 3 ayda bir kullandıkları özel izin sayısı 3 günden 7 güne çıkarılmıştır.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile; i) Salgın hastalık, doğal afet, savaş veya seferberlik durumunda bu sebeplerden dolayı izinden dönemeyen veya geç dönen hükümlülere ceza verilemeyeceği, ii) İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler ile firar eden hükümlülere bir daha özel izin verilmeyeceği düzenlenmiştir.
- Kanunun 98 ve 99. maddelerine getirilen değişiklik ile İçtima ve mahsup kararlarının verilmesi yetkisi hükmü veren mahkemeler, istinaf mahkemeleri ve Yargıtay’dan alınarak infaz hâkimliklerine verilmiştir.
- Kanunun 105. maddesine getirilen değişiklik ile; i) Kamuya yararlı bir işte çalışan hükümlülerin çalıştığı her 2 saat 1 gün sayılmıştır. ii) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği iddia olunan ve cezasının alt sınırı 1 yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılmış olması hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi tarafından, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilecektir. Kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilmesi hâlinde, hükümlünün cezasının infazına denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak devam olunmasına infaz hâkimi tarafından karar verilecektir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile; i) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar ile müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar dışındaki diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olan hükümlülerin koşullu salıvermeden yararlanabilmeleri için cezalarının 1/2’sini infaz kurumlarında çekilmeleri gerekmektedir. Bu oran eski düzenlemede 2/3 idi. ii) Hükümde sayılan suçlar[2] bakımından hapis cezasına mahkum olanların cezalarının 2/3 ‘sini infaz kurumunda çekmeleri halinde koşullu salı vermeden yararlanacakları belirtilmiştir. iii) Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olan çocuklar ile Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında koşullu salıverilme oranının 2/3 olarak uygulanacak olacağı düzenlenmiştir.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile tekerrür halinde işlenen suçtan mahkum olunan; i) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla 32 yılının, infaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabileceği eklenmiştir. ii) Süreli hapis cezası için infaz kurumunda koşullu salıvermeden yararlanabilmek için iyi halli olarak çekilmesi öngörülen süre 2/3 olarak değiştirilmişitir. iii) Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanacaktır. iv) Cinsel saldırı suçu, çocukların cinsel istismarı suçu, reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar bakımından koşullu salıverme oranı 3/4 olarak uygulanacaktır.
- Kanunun maddesine getirilen değişiklik ile özel infaz usulleri bakımından; i) İnfaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam 1 yıl 6 ay, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise toplam 3 yıl veya daha az süreli hapis cezasının hükümde belirtilen gün ve saatlerde Ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verilecektir. ii) Hükümde istisna olarak sayılmış suçlar[3] hariç olmak üzere;
– Kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam 1 yıl ve daha az hapis cezasının,
– 70 yaşını bitirmişlerin mahkûm oldukları toplam 2 yıl ve daha az hapis cezasının,
– 75 yaşını bitirmişlerin mahkûm oldukları toplam 4 yıl ve daha az hapis cezasının infazında ev hapsi uygulanabilecektir.
iii) Toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden bakıma muhtaç ağır hasta ve engellilerin cezasının infazında ev hapsi uygulanabilecektir. iv) Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve toplam 3 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlü kadınların cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebilecektir.
- Kanuna eklenen geçici madde 6/1 uyarınca03.2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından ,sayılan istisna suçlar hariç olmak üzere[4] i) 105/A maddesinde yer alan 1 yıllık denetim süresi 3 yıla çıkarılmıştır. Böylece koşullu salıverilmesine 3 yıl kalan mahkumlar denetimli serbestlikten faydalanabilir hale gelmiştir.
- Kanuna eklenen geçici madde 6/2 uyarınca; 03.2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, sayılan istisna suçlar hariç olmak üzere[5]; i) 0-6 yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile 70 yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A-3 maddesi uyarınca yer alan 2 yıllık Denetim Süresi 4 yıla çıkarılmıştır. Böylece koşullu salıverilmesine 4 yıl kalan 0-6 yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ve 70 yaşını bitirmiş hükümlüler denetimli serbestlikten faydalanabilir hale gelmiştir ii) Maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen 65 yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken süreler, azami süre sınırına bakılmadan 105/A maddesinde yer alan denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebilir. Bunun yapılabilmesi için koşul olarak Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla söz konusu durumların belgelendirilmesi gerekmektedir.
- Geçici madde 6/3 uyarınca iyi halli olmak koşulu ile kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülere yukarıda açıklanan 1. ve 2. fıkra hükümleri ile revize edilmiş olan süreler uygulanacaktır.
- Geçici madde 6/4 uyarınca 03.2020 tarihine kadar işlenen suçlarda tabi olduğu infaz rejimine göre belirlenen koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında; i) hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 3 gün olarak dikkate alınacaktır. ii) hükümlünün 18 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacaktır.
- Geçici madde 9 uyarınca; i) 03.2020 tarihinden önceki eylemler nedeniyle sayılan istisna suçlardan mahkum olan hükümlüler hakkında hariç olmak üzere[6] 39 ilâ 46 ncı maddeleri uyarınca verilen disiplin cezası ve tedbirleri infaz edilmeleri kaydıyla 48 inci maddedeki süre ve karar şartı aranmaksızın idare ve gözlem kurulunca verilecek iyi hâl kararı üzerine kaldırılır. Nakillerle ilgili 55 inci madde hükümleri saklı tutulmuştur. ii) Hükümlünün ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra, talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde müracaat etmemesi halinde hükümlünün cezasının infazı için açık ceza infaz kurumuna gönderilmesi gerektiğine ilişkin düzenlemede yer alan “beş gün”lük süre, 01.01.2021 tarihine kadar “25 gün” olarak uygulanacaktır. iii) Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz, Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından 28.06.2014 tarihinden önce işlenmiş olanlar için verilen süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanacaktır. iv) Açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler ve denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlüler COVİD 19 salgını nedeniyle, 31.05.2020 tarihine kadar izinli sayılacaktır. Bu fıkra uyarınca izinli sayılanlar hakkında özel izin ve izinden dönmeme, geç dönme hükümleri uygulanır. v) Sayılan istisna suçlar hariç olmak üzere[7] toplam hapis cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve daha fazla olanlar ise üç ayını kapalı ceza infaz kurumunda geçirmiş olan iyi hâlli hükümlülerden ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmalarına bir yıl veya daha az süre kalanlara talepleri hâlinde açık ceza infaz kurumlarına gönderilebilme imkanı tanınmıştır. Yine açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya, yukarıda belirtilen süreler içinde hak kazanan hükümlüler de izinli sayılacaktır. İzin süresinin tamamlanması ardından açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanıp kazanmadıkları bakılmaksızın, 95 inci maddede düzenlenen izin hakkından yararlanırlar Belirtmekte fayda var ki bu hüküm 31.12.2020 tarihine kadar uygulanacaktır.
V.5402 SAYILI CEZA DENETİMLİ SERBESTLİK HİZMETLERİ KANUNU
- Şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi için elektronik cihazların kullanılması suretiyle takip kanunun önceki halinde de düzenlenmişti. Yapılan ekleme ile izleme, rızası alınmak koşuluyla şüpheli, sanık ve hükümlüye ait elektronik cihazlar kullanılmak suretiyle de yapılabilabilecektir.
- Denetimli serbestlikle ilgili yapılan bir diğer değişiklik ise mali hükümlerde yapılmıştır. İlgili değişiklik uyarınca denetimli serbestlik tedbiri altında bulunan ve denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından muhtaç durumda olduğu tespit edilen yükümlülerin, kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalıştırılma yükümlülüğünü yerine getirirken mutat vasıta ile yaptıkları yol giderleri müdürlük bütçesinden, iaşe giderleri ise çalıştırıldıkları kurum bütçesinden karşılanabilir.
VI.5607 SAYILI KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU
- Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın değerinin hafif olması hâlinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilecektir.
- Kaçakçılık suçları bakımından etkin pişmanlık halinde ilişkin yeni bir düzenleme daha getirilmiştir. Mükerrirler ve örgütlü suçlar hariç olmak üzere kaçakçılık suçlarından dolayı etkin pişmanlık göstererek suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesi’ne soruşturma bitene kadar ödeyenlerin cezası yarı oranında, kovuşturma sonunda hüküm verilene kadar ödeyenlerin cezası üçte bir oranında indirilecektir. Bu hususun, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından şüpheliye ihtar edilmesi gerekmektedir Soruşturma evresinde ihtar yapılmaması hâlinde kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır.
- Yine bu kanuna eklenen geçici madde 12 uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 15.04.2020 tarihinden itibaren doksan gün içinde suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine ödedikleri takdirde yukarıda anılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabileceklerdir.
- 04.2020 tarihinde Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı kanun yolu incelemesinde bulunan ve yukarıda sayılmış bulunan indirimlerden faydalanma imkanı bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.
VII.3713 SAYILI TERÖRLE MÜCADELE KANUNU
- Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda süreli hapis cezaları bakımından düzenlenen koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanacaktır.
VIII.5395 SAYILI ÇOCUK KORUMA KANUNU
- Kanunun 20. maddesine getirilen değişiklik ile denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından takip edilen çocuk için adli kontrol süresince rehberlik edecek bir uzman görevlendirilir ve çocuk hakkında yapılacak ihtiyaç değerlendirmesine göre iyileştirme çalışmalarının yürütüleceği düzenlenmiştir.
[1] Bu Kanunun 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası ile 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin beşinci fıkrası, 48 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi, 105/A ve 110 uncu maddeleri hariçtir.
[2]Türk Ceza Kanununun; Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan (madde 87, fıkra iki, bent d) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, İşkence suçundan (madde 94 ve 95) ve eziyet suçundan (madde 96) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, Cinsel saldırı (madde 102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (madde 104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz (madde 105) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan (madde 102, 103, 104 ve 105) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar, Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlardan (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından (madde 326 ilâ 339) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
[3] Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar, adlî para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler, koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler, hakkında uygulanmaz.
[4] Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (madde 87, fıkra iki, bent d), işkence suçu (madde 94 ve 95), eziyet suçu (madde 96), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102, 103, 104 ve 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (madde 188) ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariçtir.
[5] Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102, 103, 104 ve 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138) ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariçtir.
[6] 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde ve 220 nci maddesinde düzenlenen suçlardan, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan hükümlü ve tutuklu olanlar ile Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında kalan hükümlü ve tutuklular hakkında verilenler hariçtir.
[7] Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariçtir.